2025-2026 ուսումնական տարվա մեկնարկը նշանավորվեց «Քրոնոս» գիտակների ակումբի պաշտոնական գործունեությամբ։ Կրթահամալիրում ինտելեկտուալ խաղերի մուտքն ունի ավելի քան մեկուկես տասնամյակի պատմություն, սակայն ելնելով ժամանակի պահանջից ու համահունչ լինելով սովորողների նախասիրություններին՝ ակումբն այսօր որդեգրել է նորարարական մոտեցումներ։ Այն դադարել է լինել սոսկ գիտելիքների ստուգման հարթակ՝ վերածվելով ստեղծարար միջավայրի, որտեղ թվային տեխնոլոգիաներն ու դասական արժեքները միահյուսվում են։ Հենց այս համատեքստում էլ ծնվեց հերթական նախաձեռնությունը, որն ուղղված է մեր մեծերի ժառանգությունը նորովի մատուցելուն։ Այս նախագծի առանցքում ընկած է «Սովորող-սովորեցնող» նախագծի շրջանակում սերունդների միջև կենդանի կապի հաստատումը։ Ավագ դպրոցի սովորողները, ստանձնելով կազմակերպիչների և մենթորների դերը, ոչ միայն փոխանցում են իրենց գիտելիքները, այլև կրտսեր ընկերների համար դառնում են ոգեշնչման աղբյուր։ Սա «փոխադարձ հարստացման» գործընթաց է, որտեղ մեծերը սովորում են պատասխանատվություն և առաջնորդություն, իսկ փոքրերը՝ նոր ու ժամանակակից ձևաչափով են բացահայտում Թումանյանի աշխարհը»։
Նախագծի նկարագրություն։ Սույն նախագիծը միտված է Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործությունների ուսուցմանն ու ամրապնդմանը՝ ինտերակտիվ խաղային մեթոդների կիրառմամբ։ Նախագիծն իրականացվում է «Սովորող-սովորեցնող» նախագծի շրջանակում, որտեղ ավագ դպրոցի աշակերտները հանդես են գալիս որպես կազմակերպիչներ և համակարգողներ, իսկ կրտսեր դասարանների սովորողները՝ որպես մասնակիցներ։
Նպատակը
- Խթանել սովորողների հետաքրքրությունը դասական գրականության նկատմամբ
- Զարգացնել աշակերտների մեդիագրագիտությունը՝ թվային միջոցների կրթական ներուժը
- Մեծացնել կրտսեր դպրոցի սովորողների հետաքրքրությունը Հովհաննես Թումանյանի նկատմամբ
- Ձևավորել համագործակցային հմտություններ տարբեր տարիքային խմբերի միջև
- Ձևավորել ու զարգացնել Ավագ դպրոցի սովորողների՝ թիմային աշխատանքի կարողությունները
- Ստեղծել մշտապես աշխատող մեդիագործիք
- Ստացված փորձը կիրառել այլ ոլորտներում
Նախագծի նախապատրաստական փուլում Ավագ դպրոցի սովորողները ներկայացնում են իրենց գաղափարները, խաղն անցկացնելու մոտեցումները և ըստ պատասխանատվության ու սովորողների ունակությունների՝ միմյանց միջև բաշխում գործառույթները։ Ըստ այդմ՝ ի հայտ են գալիս բովանդակային մասի ու տեխնիկական պատասխանատուները, ինչպես նաև խաղերն անցկացնող խաղավարները։ Այս դերերից յուրաքանչյուրը պահանջում է բավականին մեծ պատրաստվածությունը, իսկ բարձր մակարդակով ներկայանալը ենթադրում է հսկայական ջանքերի ներդրում։ Բովանդակային մասի պատասխանատուներն ուսումնասիրում են կոնկրետ խաղին առնչվող թեմաները, քանի որ այս նախագիծը նվիրված է Հովհաննես Թումանյանին, ապա բովանդակային պատասխանատուների խումբն ուսումնասիրում է Թումանյանի կենսագրությունը ու ստեղծագործությունները, որից հետո, հաշվի առնելով սովորողների տարիքային խմբի առանձնահատկությունները, առաջարկում են խաղի բովանդակությունը՝ կազմելով հարցեր ու առաջադրանքներ։ Տեխնիկական պատասխանատուների խումբը մշակում է խաղերի անցկացման ձևաչափը, առաջարկում է դրանց տարբեր տեսակներ։ Խաղը գրվելուց հետո փորձարկվում է, որի արդյունքում ի հայտ են գալիս խաղի թերությունները, որոնք շատ արագ շտկվում են։ Խաղավարների խումբը, ծանոթանալով պատրաստի խաղի բովանդակությանն ու կանոններին, մշակում է այն անցկացնելու կարգը։ Խաղավարների կարևոր պարտականությունն է սովորողների խմբին մանրամասն ու մատչելի ներկայացնել խաղի կանոնները, ինչպես նաև ողջ խաղի ընթացքում հետևյալ խաղի բնականոն ընթացքին։
Խաղերի ընթացակարգերը
Միջոցառումը կազմակերպվում է ավագ դպրոցի սովորողների կողմից, ովքեր նախապես ծանոթանում են խաղի հարթակին և կանոններին։ Մասնակիցներն անձնական հեռախոսներով մուտք են գործում խաղային համակարգ։
Խաղը բաղկացած է երեք հիմնական փուլից․
- Թիմային մրցույթ («3 Թիմերի Պայքար»)։ Մասնակիցները բաժանվում են խմբերի։ Էկրանին և հեռախոսներին ցուցադրվում են հարցեր կամ բառեր՝ կապված Թումանյանի հեքիաթների և պոեմների հետ։ Թիմերը պետք է բանավոր կամ թվային եղանակով տան ճիշտ պատասխանները։ Այս փուլը ստուգում է ընդհանուր գիտելիքը և թիմային աշխատանքի կարողությունը։ Այս փուլի նպատակն է թիմային քննարկման և միասնական որոշում կայացնելու հմտության զարգացումը, թիմային մարտավարության մշակումն ու իրականացումը։
- Թիմերի առցանց պայքար («Ուշադրության Փորձություն»)։ Յուրաքանչյուր մասնակից ինքնուրույն է աշխատում։ Էկրանին հայտնվում են տարբեր բառեր, տարեթվեր և անուններ։ Մասնակցի խնդիրն է սահմանված ժամանակում առանձնացնել այն տվյալները, որոնք վերաբերում են բացառապես Թումանյանին կամ նրա հերոսներին։ Փուլը զարգացնում է ուշադրությունը և արագ կողմնորոշվելու հմտությունը։
- Տեքստային աշխատանք («Հավաքիր Տողերը»)։ Մասնակիցների էկրաններին ցուցադրվում են բանաստեղծությունների կամ քառյակների խառնված հատվածներ։ Խնդիրն է՝ վերականգնել տողերի ճիշտ հաջորդականությունը։ Ճիշտ ընտրության դեպքում տողերը դասավորվում են էկրանի վերին հատվածում՝ ամբողջացնելով ստեղծագործությունը։ Այս փուլի նպատակն է գրական տեքստի իմացության, տրամաբանական հաջորդականության ստուգումը։
Ամփոփում։ Խաղի ավարտին համակարգն ավտոմատ հաշվարկում է արդյունքները։ Ընդհանուր էկրանին ցուցադրվում է ամփոփիչ աղյուսակը, իսկ յուրաքանչյուր մասնակից իր սարքի վրա տեսնում է սեփական արդյունքը (զբաղեցրած տեղը և կատարած սխալների քանակը)։
Նախագծից ակնկալվող վերջնարդյունքները։ Նախագիծն ամփոփելիս պետք է այն դիտարկել երեք տեսանկյունից՝ ի՞նչ տվեց ավագ դպրոցի սովորողների, ի՞նչ տվեց կրտսեր դպրոցի սովորողներին և արդյունքում ի՞նչ նոր մեդիագործիք ունեցանք։
1. Ի՞նչ տվեց նախագիծը ավագ դպրոցի սովորողներին
· Կազմակերպչական և առաջնորդման հմտություններ։ Սովորողները ձեռք բերեցին մեծ խմբերի հետ աշխատելու, արագ կողմնորոշվելու փորձառություն։
· «Սովորեցնելով սովորելու» հմտություն: Խաղեր կազմելու համար ուսումնասիրելով Թումանյանի կյանքն ու գործունեությունը՝ ավագ դպրոցի սովորողները ոչ միայն վերհիշեցին իրենց ծանոթ նյութերը, այլև սովորեցին բարդ տեղեկությունը մատուցել պարզ և մատչելի։
· Թիմային համախմբվածություն: Տարբեր հմտություններ ունեցող սովորողները սովորեցին աշխատել որպես մեկ միասնական թիմ, որտեղ յուրաքանչյուր սովորող հնարավորություն ստացավ դրսևորելու իր լավագույն կողմերը։
2. Ի՞նչ տվեց նախագիծը կրտսեր դպրոցի սովորողներին
· Թիմային գործունեության մշակույթի ձևավորում: Սովորողների համար ստեղծվեց հնարավորություն ոչ թե հանդես գալ որպես անհատ, այլ՝ որպես թիմի անդամ` վաղ տարիքից զարգացնելով թիմային աշխատանքի հմտությունները։
· Ինքնագնահատում և մոտիվացիա: Անհատական արդյունքները թույլ տվեցին յուրաքանչյուրին օբյեկտիվորեն գնահատել իր գիտելիքը և մոտիվացվել՝ լրացնելու բացթողումները։
3. Ի՞նչ նոր մեդիագործիք արդյունքում ձեռք բերեցինք
Ստեղծվեց «Թումանյանական Աշխարհ» վեբ-հարթակը: Սա ոչ թե մեկանգամյա օգտագործման խաղ է, այլ կայուն թվային ռեսուրս, որը հասանելի է համացանցում։ Գործիքը կառուցված է այնպես, որ ապագայում հնարավոր է հեշտությամբ փոխել հարցաշարը և այն հարմարեցնել այլ գրողների (օրինակ՝ Չարենց կամ Իսահակյան) կամ նույնիսկ այլ առարկաների (պատմություն, աշխարհագրություն, ֆիզիկա, կենսաբանություն և այլն) համար։
Ահա և խաղի հղումը։
Կարևորը ոչ միայն մասնակցությունն է․․․․
«Քրոնոս» գիտակների ակումբ